TANATOZA


Tanatoza – reakcja obronna organizmu wykorzystywana w przypadku ataku drapieżnika, w której potencjalna ofiara zastyga w bezruchu lub udaje martwą. Drapieżnik zwodzony pozorowaną „śmiercią” ofiary przeważnie zaprzestaje ataku. Tanatozę charakteryzuje to, że ponowne działanie bodźca jeszcze bardziej ją pogłębia.

Odnosząc się do powyższej definicji można odnieść wrażenie, że sfotografowane przeze mnie spreparowane zwierzęta faktycznie są żywymi okazami, a jedynie zastygły w bezruchu, by uniknąć ataku ze strony człowieka. Umiejscowienie ich w muzeum na tle sztucznie odtworzonego środowiska i obecność działalności człowieka, która obnaża instytucjonalność tych miejsc, sprawia, że wszechobecne bodźce pogłębiają tanatozę, a bezbronne zwierzęta nie są w stanie się z niej uwolnić. W obliczu szóstego masowego wymierania gatunków, które zostało spowodowane działalnością człowieka, warto zastanowić się czy muzea faktycznie pełnią funkcję edukacyjną i w przyszłości ich zbiory nie pozostaną jedyną możliwością zobaczenia przedstawicieli królestwa zwierząt. Bez wątpienia to od człowieka i jego stosunku do świata ożywionego zależy, czy zwierzęta będą zmuszone do tej metaforycznej tanatozy.


Projekt dokumentalny "Tanatoza" powstał w trakcie studiów na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, jako licencjacka praca dyplomowa;
Promotorzy pracy licencjackiej: Janusz Oleksa, Anna Kędziora

Początkowo "Tanatoza" była formą wystawy fotograficznej. Dwa lata po obronie dyplomu wykonałem książkę o tym samym tytule (w 2 egz.), która jest uzupełnieniem pracy i zawiera obszerny zbiór fotografii.

Wystawa "Tanatoza" wraz z książką była wystawiana m. in. w Galerii Fotografii pf w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, [BOOKi. Studying Photobooks 2021], [Chiang Mai Photo Festival 2020] w Tajlandii, na [Incheon Asia Maritime Media Festival] w Korei Płd. 2018 oraz w galerii Pix.House w Poznaniu w 2017 r.

"Tanatoza" zdobyła I-sze miejsce w konkursie Wielkopolska Press Photo 2017, w kat. "Przyroda i ekologia".